雅昌首页
求购单(0) 消息
艺术市场监测中心 > 市场观察 > 正文
  • 分享到:
  • 收藏此页 |
  • 打印 |
  • 关闭

先秦的石鼓,老者赵冷月

2026-11-09 08:06:21 来源:雅昌发布 0次浏览


更多图片

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/4b0b2050a5d368a21d852de2d4de50a3.png

​赵冷月(1915.3—2002.11)名亮,浙江嘉兴人。

堂号缺圆斋,晚号晦翁

上海市文史研究馆馆员,历任上海书法家协会

常务理事、副主席、顾问。

文 | 方圆

先秦的石头,老者赵冷月,二十年的临碑之路,用软笔把自己重养了一遍!石鼓文,先秦刻石,因形近鼓而得名。唐初出于陕西凤翔,共十枚,各刻大篆四言诗一首,计七百一十八字,内容记秦王出猎涉水、祭山行狩,故又称"猎碣"。关于年代,宋人郑樵《石鼓音序》倡"秦物论"后,震钧断为秦文公,马衡断为秦穆公,郭沫若断为秦襄公,今人刘星、刘牧则考为秦始皇时代。十鼓今字多残损——欧阳修录时四百六十五字,明范氏天一阁本四百六十二字,"马荐"鼓已一字无存。原石现藏故宫博物院石鼓馆。

书法史上,石鼓文的位置极清楚:上承西周金文,下启秦代小篆,是由大篆向小篆衍变而未定型的过渡性字体。用笔藏锋起止,圆融浑劲;结体促长伸短,匀称适中,被历代推为"书家第一法则"。北宋安国藏《先锋》《中权》《后劲》三本北宋拓,为传世最完整拓本。清代篆书复兴,杨沂孙以学者之严谨融金文入石鼓,字字有来历;吴昌硕则以画入书、以气驭笔,将石鼓的静穆改为鼓荡,浑厚改为参差,写成了"吴昌硕体"——后人学他,往往学到的是吴的面目,而非石鼓的面目。王福庵将石鼓纳入浙派精密体系,工整如铁线;朱复戡以金石学底子出之,雄强老辣。诸家皆"以石鼓为宗,成自家面目"。

赵冷月不同。

他早年羲献行草、欧颜唐楷,底子扎实到近乎危险——危险在于,笔太听话了。帖学最深的陷阱不是"不会写",而是"写得太顺"。提按使转,无不如意;浓淡干湿,信手拈来。可顺到极处,笔锋和纸之间再没有抵抗,没有那种"涩"——像刀切进木头时的那一声。

1979年,六十四岁,他离开书斋,去山里找"生"。

泰山经石峪《金刚经》,字大如斗,刻在河床石坪上,被水流冲刷了千年,笔画边缘模糊,像要化进水里。你站在旁边,会突然意识到:这些字不是写出来的,是时间写出来的。汉中石门颂,刻在摩崖上,字随崖势走,不收边,不就范——崖面凹凸不平,刻工只能将就,于是字就有了一种"被迫的野"。西狭颂嵌在峡谷绝壁,你仰头看,汉隶的方挺被山势压得更硬,风从峡谷灌过来,字里像有回声。龙门造像记的刀痕,新鲜得像昨天才凿完。

赵冷月站在这些石头面前,帖学五十年的功夫,忽然变得轻了。

不是不好,是轻。拓片里那些圆融的线条、妥帖的章法,在真正的原石面前,像绸缎碰上了岩石。他后来反复说一个意思:笔为什么不能代替刀?不是要你拿笔去凿石头,而是你的笔锋里,得有那种"碰到硬东西"的知觉。帖学管得住纸,管不住山;管得住提按,管不住剥蚀;管得住行气,管不住崖面起伏。

这个念头一旦生出来,就回不去了。

回来之后,他做了一件狠事:把前半生的笔性,拆了重装。

不是"开始写碑"——那太轻巧了。是把自己从帖学里连根拔起,再种进碑版里重新长。先临汉隶立骨:《张迁碑》取拙,《西狭颂》取方质,《曹全碑》取秀润,《乙瑛碑》取法度。汉隶的横势撑开唐楷的纵紧,方笔洗掉帖学的圆熟——这一步最疼,因为要亲手把"写得好看"的习惯废掉。再临奇碑立胆:《爨宝子碑》隶楷之间的方截奇侧,给他开了"不端正"的许可证。又临隋碑立骨气:《龙藏寺碑》秀润中见清刚,处在南北朝到唐楷的过渡带,与石鼓文的"过渡性"位置遥相呼应。其间穿插《石门颂》的势、《礼器碑》的骨、《龙门二十品》的刀——一路走下来,汉魏碑版的气力全部攒在笔底。

二十年。一百多块碑。一个帖学老手,被原石打散,再拿碑版把自己一锤一锤敲回来。

等他回过头临石鼓文时,石鼓已不是"先秦范本"。圆笔藏锋里有《张迁》的拙,对称里带爨碑的欹侧,章法疏朗里有摩崖的呼吸,墨色枯润里有原石风化的痕迹。吴昌硕把石鼓写厚、写热、写成熟;赵冷月把石鼓写冷、写生、写老。不是"我注石鼓",是"石鼓注我"——但"我"不是凭空来的,是二十年一百多块碑,一块一块,把自己重新喂出来的。

赵冷月临石鼓文,可贵在不守石鼓的"法则",而守石鼓的"生"。历代书家多在法上做文章——求圆、求厚、求匀、求古。他反过来,从法里求破:破圆为涩,破厚为冷,破匀为奇,破古为活。这不是丑书,是一个帖学老手用碑学手段对篆书做的逆向工程——证明毛笔还能写出石头被风化两千年后剩下的那口气。

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/d8074b575cea6c2f57cbb879cf7aa280.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/ebb33b15c30fb91be67f64f88c08277e.jpg

故宫博物院石鼓馆

原石对照

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/044078a4dd3ec5bf5662779a2bbed7df.jpg

原石鼓(第四銮车鼓)

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/f7360cfa8c2afee426da2c7379b7fde9.png

赵冷月临石鼓文

石鼓拓片

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/a284a2b0f31644f8a9a7af806baee8f9.jpg

第一鼓(吾车鼓)

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/ac99e40c5c3b0fe70bf1f925142c59c9.jpg

第二鼓(汧殹鼓)

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/212e640eaf0259d7d0b1540b5816efd3.jpg

第三鼓(田车鼓)

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/d86663daf34f4a9f31b0aedc7b3f5b2f.jpg

第四鼓(銮车鼓)

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/f18ab51b6a81f55f84304596f47f67b3.jpg

第五鼓(霝雨鼓)

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/67cef05a7d96c09b5512adbb35c56e74.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/25cdca67f53358aad42a6a3f5f5e87d5.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/ca98e6d0d2d0c57672fc0f94b4b4b39c.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/a5050d00ac60ca6e724e17c246557aad.jpg

赵冷月节临石鼓文 尺寸:48×677厘米

石鼓拓片(中全拓本)对照

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/e464a2fc8b476bfbd86bd94d5dadcc25.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/4847904d5b3e3ae20bb07902a15a4935.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/cffefd3dd5ca078646d290b23c9c8fa4.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/1a867d79a54dd07f554689ae4e7f12cb.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/def9605fffef77ff7aa98fbad2a29567.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/f0f052726348530f812ae2803dc210ea.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/d87a342830ce45c54aec40570d859c26.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/a8504d183112ce9da2dcc165472a7f15.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/63e8700ecdd5bc29a583dd89023d08c4.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/ef49b27f341a2a3cb8d403713cca885b.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/59383f7cb68150a9e6dec8087854ea49.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/3af3c572e87530628e42cbc50b92ae69.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/d58cf6b9397e0ae48e9a04034511ee3b.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/e76a531f9f3e955be45722b666493637.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/63cd9a1570b07199b11044bb23faf013.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/cf4395e824e7e19ab9e6efcc14187762.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/710e849d74ef4b01580ef25f41b2d0ce.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/3456150c4932fc60e14f89ea0c3086a9.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/8c07df485c00d03f89b947cfd09cac4d.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/799ee7a71aa56e99e6d12e28cadf46f4.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/51a414c871d30ae0085906d6017c5163.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/34d068c601987ebe956ddbb00130744e.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/4831ffeb55420f4626d38f817f4eb69b.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/dd9d231b13f4247450bf3d5a261cccb4.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/b7331f8c44f69bec2ee2be87f1b4d4d9.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/fe3a9fffc2ba89e514f5a9ba67b9293b.png

https://img10.artimg.net/public/beian/png/202611/2d5a0a9e3e64fa351102862893683b21.png

石鼓文拓片                      赵冷月临石鼓文

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/522626b3de54850b6e09b87724f3b71e.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/a046ef251d20bddb2a6c4ea838fc11fd.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/532daf4ca6c81e1c3489463d56a04407.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/bec6c97657af29d477909b74b739fa3d.jpg

赵冷月《节临石鼓文》 尺寸:48×677厘米


石鼓文译文(参考郭沫若<石鼓文研究>)

一、吾車既工,吾馬既同。吾車既好,吾馬既阜。君子員獵,員獵員游。麀鹿速速,君子之求。騂騂角弓,弓玆以寺。吾敺其特,其來趩趩。[走 憲]2炱炱,即禦時。麀鹿[走 朿]2,其來大次。吾敺其樸,其來[之 賣]2,射其[豕 肩]蜀。

二、汧殹沔沔,烝彼淖淵。鰋鯉處之,君子漁之。濿有小魚,其游散散。帛魚皪皪,其筵氐鮮。黃帛其鯾,有鯆有[魚 帛]。其[立 月]孔庶。臠之毚毚,汗汗博博。其魚維何,維鱮維鯉。何以苞之,維楊及柳。

三、田車孔安,鋚勒馮馮。 既簡,左驂旛旛,右驂騝騝。吾以躋于原,吾戎止垤。宮車其寫,秀工寺射。麋豕孔庶,麀鹿雉兔。其原有紳,其 奔奔。大 出亞 昊 執而勿射。多庶轢轢,君子攸樂。

四、鑾車,賁[朿 次]真 。彤弓孔碩,彤矢 。四馬其寫,六轡驁驁。徒馭孔庶,[广 虜 邑] 宣搏。眚車載行,戎徒如章。原灦陰陽,趍趍 馬。射之 ,[之 予] 如虎,獸鹿如 。多賢,陳禽 ,吾獲允異。

五、 零雨 流。迄[水 甫 方]2盈渫濟。君子即涉,涉马流。汧殹洎洎,淒淒 。方舟 逮, 自[6],徒馭湯湯,維舟以行。或陰或陽,极深以戶。濟于水一方。勿 止。其奔其[吾 攵], 其事。

六、□□□猷作原作□□□道 我司□□□□□除帥彼陂□□□□[莽 早]為 里□□□微 攸 □□□栗柞棫其□□□椶[木 咎] 鳴□□□□□亞箬其華□□□為所游優□□□盩導[二 日]樹□□□[五 日]□□□□而師弓矢孔庶□□□□□□以左驂□□滔滔是 □□□不具獲[尸 辛]復□□具[月 亏]來□□其寫小大具□□來樂天子來□嗣王始□古我來□

七、天□□彼□□□走[馬 齊]2馬 微微雉立心□其一□□□□□□□□ 之□□

八、吾水既清,吾道既平。吾□既止,嘉樹則里。天子永寧,日維丙申。翌□□□,吾其旉道。吾馬既陳,□□康康。駕□□□,左驂驁驁。右驂[馬束矢],牝□□□。毋不□□□翰驪□□□公謂大子,余及如□,害不余及。

九、吳人[粦心]□,朝夕敬□。載西載北,勿奄勿代。  而初□□ 用□□□□□□□大祝□曾受其庸□□[]寓逢中囿孔□□鹿□□吾□其□□□緟緟大□□□□□□求有□□□□□□□是


赵冷月摹写作品   摘录《赵冷月墨迹大成》

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/88e2f1f0476484a808791d0e09e7cbb3.jpg

赵冷月节临《龙藏寺碑》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/8a67ab7eb4031afb22bf418dd5d5c38c.jpg

赵冷月节临《曹全碑》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/c6e03488785586160528fd76a5a48b45.jpg

赵冷月节临《乙瑛碑》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/048d549d253f47033ae43b0c5debd724.jpg

赵冷月节临《石门颂》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/5b7978b11209c2c86814093a7561592e.jpg

赵冷月节临《泰山金刚经》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/03a95568073733aebcffe8e8f224acef.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/cce68defb19e850543cd5e05e3d9f44d.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/7fa4f18f3264c5a059534151b5c972a8.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/a140c9ca36a04d9c2913a33937b1b18b.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/ac1d01355db37cc8ef8d0977596cab7d.jpg

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/2b12c47b72063ca92a63c94822650247.jpg

赵冷月节临《西狭颂》尺寸:180×48厘米×6

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/4716f540b95d7135143219545f91c88d.jpg

赵冷月节临《张迁碑》尺寸:80×180厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/7e05fc1dbdde9a25f7b5878e9fec14d9.jpg

赵冷月节临《龙门碑》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/17456db771257904a3e53d5cb9c342e6.jpg

赵冷月节临《爨宝子碑》尺寸:180×98厘米

https://img10.artimg.net/public/beian/jpg/202611/426dec84ddb596e0b68556ef03f6e90e.jpg

赵冷月节临《礼器碑》尺寸:180×98厘米

责任编辑:王丽静

推荐关键字:书法 石鼓文 赵冷月

注:本站上发表的所有内容,均为原作者的观点,不代表雅昌艺术网的立场,也不代表雅昌艺术网的价值判断。

网友评论已有 0 位网友发表了看法

网友评论仅供其表达个人看法,并不表明本站同意其观点或证实其描述。

AMMA我们的服务